{"id":32379,"date":"2021-07-13T16:32:33","date_gmt":"2021-07-13T14:32:33","guid":{"rendered":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/?p=32379"},"modified":"2026-01-16T15:51:11","modified_gmt":"2026-01-16T14:51:11","slug":"29-zawod-zaufania-publicznego-co-to-znaczy-lista-zawodow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/29-zawod-zaufania-publicznego-co-to-znaczy-lista-zawodow\/","title":{"rendered":"Zaw\u00f3d zaufania publicznego \u2013 co to znaczy? Lista zawod\u00f3w zaufania publicznego, kt\u00f3re warto zna\u0107"},"content":{"rendered":"\n

Stosunkowo nowym poj\u0119ciem w Polsce jest zaw\u00f3d zaufania publicznego. Okre\u015blenie to pojawi\u0142o si\u0119 w Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 roku. Przedstawiamy wykaz zawod\u00f3w zaufania publicznego i wyja\u015bniamy, jakie jest znaczenie tego s\u0142owa. Czy wolny zaw\u00f3d i zaw\u00f3d zaufania publicznego to to\u017csame poj\u0119cia?<\/strong><\/p>\n

\"Zaw\u00f3d

\u0179r\u00f3d\u0142o zdj\u0119cia: https:\/\/pl.123rf.com\/photo_120323090_prawnik-pracuj%C4%85cy-nad-dokumentem-prawnym.html<\/p><\/div>\n

Zaw\u00f3d zaufania publicznego to specyficzne profesje, kt\u00f3rych charakter wskazuje na wa\u017cn\u0105 rol\u0119 spo\u0142eczn\u0105. Stanowiska odnosz\u0105ce si\u0119 do tego okre\u015blenia s\u0105 do\u015b\u0107 r\u00f3\u017cnorodne – s\u0105 zwi\u0105zane z wykonywaniem prawa, prac\u0105 w bran\u017cy medycznej<\/a>, dzia\u0142alno\u015bci\u0105 w budownictwie, czy gospodarce. Czym dok\u0142adnie jest zaw\u00f3d zaufania publicznego? Na czym polega taka klasyfikacja? Przedstawiamy list\u0119 zawod\u00f3w, kt\u00f3rym musi towarzyszy\u0107 zaufanie publiczne.<\/p>\n

Co to jest zaw\u00f3d zaufania publicznego?<\/strong><\/h2>\n

Zaw\u00f3d zaufania publicznego \u2013 co to znaczy? <\/strong>Poj\u0119cie to zosta\u0142o wprowadzone w 1997 r. Jest to definicja funkcjonuj\u0105ca w Polsce i nieznana w pozosta\u0142ych krajach europejskich. Biuro Analiz i Dokumentacji w publikacji \u201eZawody zaufania publicznego, zawody regulowane oraz wolne zawody. Geneza, funkcjonowanie i aktualne problemy\u201d wyja\u015bnia, \u017ce w\u015br\u00f3d zawod\u00f3w zaufania publicznego znajduj\u0105 si\u0119 \u201eprofesje polegaj\u0105ce na wykonywaniu zada\u0144 o szczeg\u00f3lnym charakterze z punktu widzenia zada\u0144 publicznych i z troski o realizacj\u0119 interesu publicznego\u201d.<\/p>\n

Co wa\u017cne, do zawod\u00f3w zaufania publicznego zalicza si\u0119 r\u00f3wnie\u017c profesje, kt\u00f3re wyr\u00f3\u017cnia prawna mo\u017cliwo\u015b\u0107 pozbawienia zawodu w efekcie prowadzonego post\u0119powania dyscyplinarnego.<\/p>\n

Definicja zawodu zaufania publicznego<\/strong><\/h3>\n

Okre\u015blenie definicji zawodu zaufania publicznego<\/strong> jest stosunkowo trudne. Pomocne okazuje si\u0119 orzeczenie Trybuna\u0142u Konstytucyjnego z 7 maja 2002 r., wed\u0142ug kt\u00f3rego:<\/p>\n

\u201eZaw\u00f3d zaufania publicznego\u00ab to zaw\u00f3d polegaj\u0105cy na obs\u0142udze osobistych potrzeb ludzkich, wi\u0105\u017c\u0105cy si\u0119 z przyjmowaniem informacji dotycz\u0105cych \u017cycia osobistego i zorganizowany w spos\u00f3b uzasadniaj\u0105cy przekonanie spo\u0142eczne o w\u0142a\u015bciwym dla interes\u00f3w jednostki wykorzystywaniu tych informacji przez \u015bwiadcz\u0105cych us\u0142ugi.<\/p>\n

Wykonywanie zawodu zaufania publicznego okre\u015blane jest dodatkowo normami etyki zawodowej<\/a>, szczeg\u00f3ln\u0105 tre\u015bci\u0105 \u015blubowania, tradycj\u0105 korporacji zawodowej czy szczeg\u00f3lnym charakterem wykszta\u0142cenia wy\u017cszego i uzyskanej specjalizacji (aplikacja)\u201d.<\/p>\n

Zaw\u00f3d zaufania publicznego a samorz\u0105dy zawodowe w Konstytucji<\/strong><\/h3>\n

Poj\u0119cie zawodu zaufania publicznego w prawie<\/strong> pojawi\u0142o si\u0119 m.in. w Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r. Mo\u017cna je znale\u017a\u0107 w art. 17 wspomnianego aktu prawnego, kt\u00f3ry dotyczy powo\u0142ywania Samorz\u0105d\u00f3w Zawod\u00f3w Zaufania Publicznego. Brzmi on nast\u0119puj\u0105co:<\/p>\n

\n

\u201e1. W drodze ustawy mo\u017cna tworzy\u0107 samorz\u0105dy zawodowe, reprezentuj\u0105ce osoby wykonuj\u0105ce zawody zaufania publicznego i sprawuj\u0105ce piecz\u0119 nad nale\u017cytym wykonywaniem tych zawod\u00f3w w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony\u201d.<\/p>\n<\/blockquote>\n

Ustawa wi\u0105\u017c\u0105ca zaw\u00f3d zaufania publicznego z istnieniem samorz\u0105du zawodowego jednocze\u015bnie podkre\u015bla, \u017ce nie mog\u0105 one narusza\u0107 wolno\u015bci wykonywania zawodu ani ogranicza\u0107 wolno\u015bci podejmowania dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej<\/a>.<\/p>\n

Uczestnicz\u0105cy w konferencji \u201eZawody zaufania publicznego a interes publiczny \u2013 korporacyjna reglamentacja versus wolno\u015b\u0107 wykonywania zawodu\u201d doc. dr hab. Waldemar J. Wo\u0142piuk zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 na fakt, \u017ce status zawod\u00f3w zaufania publicznego nie zosta\u0142 uregulowany w \u017cadnej ustawie zasadniczej, co mog\u0142oby pom\u00f3c w zrozumieniu art. 17 Konstytucji.<\/p>\n

Dodaje r\u00f3wnie\u017c, \u017ce \u201eKonstytucja w art. 17 ust. 1 nie dostarcza zbyt wielu danych mog\u0105cych s\u0142u\u017cy\u0107 do okre\u015blenia kryteri\u00f3w, na podstawie kt\u00f3rych mo\u017cna by kwalifikowa\u0107 poszczeg\u00f3lne zawody do katalogu zawod\u00f3w zaufania publicznego\u201d.<\/p>\n

\n

Sprawd\u017a te\u017c: Zawody przysz\u0142o\u015bci \u2013 co nas czeka na rynku pracy?<\/a><\/p>\n

\n
\"Zaw\u00f3d

\u0179r\u00f3d\u0142o zdj\u0119cia: https:\/\/pl.123rf.com\/photo_52017731_biznesowy-u%C5%9Bcisk-d%C5%82oni-ludzie-biznesu-%C5%9Bciskaj%C4%85cy-d%C5%82onie-ko%C5%84cz%C4%85cy-spotkanie.html<\/p><\/div>\n

Cechy zawodu zaufania publicznego<\/strong><\/h2>\n

Doc. dr hab. Waldemar J. Wo\u0142piuk zauwa\u017ca, \u017ce w okre\u015blaniu cech zawodu zaufania publicznego <\/strong>\u201epomocniczo mo\u017cna pos\u0142u\u017cy\u0107 si\u0119 literatur\u0105\u201d. Dodaje on, \u017ce za kryteria uznaje si\u0119 na przyk\u0142ad:<\/p>\n

1) posiadanie szczeg\u00f3lnych cech moralnych i deontologicznych, charakterystycznych dla niekt\u00f3rych zawod\u00f3w;<\/p>\n

2) konieczno\u015b\u0107 posiadania odpowiedniego wykszta\u0142cenia, wysokich kwalifikacji zawodowych<\/a>, do\u015bwiadczenia;<\/p>\n

3) zapewnienie prawid\u0142owego i zgodnego z interesem publicznym wykonywania zawodu;<\/p>\n

3) niekierowanie si\u0119 w wykonywaniu zawodu kryterium zysku,<\/p>\n

4) wykonywanie go przez osob\u0119 fizyczn\u0105<\/a>, osobi\u015bcie;<\/p>\n

5) zapewnienie klientom tajemnicy zawodowej;<\/p>\n

6) ponoszenie szczeg\u00f3lnej odpowiedzialno\u015bci wynikaj\u0105cej z rangi wykonywanego zlecenia.<\/p>\n

Czasem jako kryterium wymienia si\u0119 tak\u017ce du\u017c\u0105 cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 korzystania z us\u0142ug os\u00f3b reprezentuj\u0105cych okre\u015blony zaw\u00f3d.<\/p>\n

Czy wolny zaw\u00f3d i zaw\u00f3d zaufania publicznego to to samo?<\/strong><\/h2>\n

Zaw\u00f3d zaufania publicznego i wolny zaw\u00f3d<\/strong> to dwa r\u00f3\u017cne, cho\u0107 bliskie sobie poj\u0119cia. Co je od siebie odr\u00f3\u017cnia?<\/p>\n

Biuro Analiz i Dokumentacji okre\u015bla wolny zaw\u00f3d<\/a> jako \u201ezaw\u00f3d wykonywany na podstawie odpowiedniego wykszta\u0142cenia, samodzielnie (co nie oznacza, \u017ce koniecznie indywidualnie) i na w\u0142asn\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 w spos\u00f3b niezale\u017cny zawodowo, w celu oferowania us\u0142ug intelektualnych lub koncepcyjnych w interesie klienta, lub w interesie publicznym\u201d.<\/p>\n

Zaw\u00f3d zaufania publicznego a wolny zaw\u00f3d<\/strong><\/h3>\n

W tym przypadku mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 o pewnej misji. Przedstawiciele wolnych zawod\u00f3w powinni przestrzega\u0107 kodeks\u00f3w deontologicznych.<\/p>\n

Osoby wykonuj\u0105ce wolne zawody obowi\u0105zuje tajemnica zawodowa; s\u0105 to profesje, w kt\u00f3rych ponosi si\u0119 du\u017c\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 za swoj\u0105 prac\u0119. Wolne zawody to w zdecydowanej wi\u0119kszo\u015bci (\u2154) zawody regulowane, czyli takie, kt\u00f3re mog\u0105 wykonywa\u0107 osoby posiadaj\u0105ce wymagane kwalifikacje oraz zezwolenie.<\/p>\n

Niekt\u00f3rzy przedstawiciele wolnych zawod\u00f3w s\u0105 jednocze\u015bnie przedstawicielami zawod\u00f3w zaufania publicznego. Dobrym przyk\u0142adem jest pracownik, kt\u00f3ry posiad\u0142 uprawnienia in\u017cyniera budownictwa<\/a>. Obowi\u0105zki wykonywane przez takiego pracownika, spe\u0142niaj\u0105 kryteria obu poj\u0119\u0107.<\/p>\n

Cho\u0107 poj\u0119cie \u201ewolny zaw\u00f3d\u201d w Polsce nie posiada definicji prawnej, ma ono najd\u0142u\u017csz\u0105 histori\u0119: zdaniem prawnik\u00f3w po raz pierwszy wykorzystano je w rozporz\u0105dzeniu Prezydenta Rzeczypospolitej w 1927 r. Mo\u017cna znale\u017a\u0107 je r\u00f3wnie\u017c w ustawie Ordynacja podatkowa z 29 sierpnia 1997 r. oraz ustawie Kodeks sp\u00f3\u0142ek handlowych z 15 wrze\u015bnia 2000 r.<\/p>\n

Zaw\u00f3d zaufania publicznego a zaw\u00f3d regulowany<\/strong><\/h3>\n

Zaw\u00f3d regulowany to profesja, kt\u00f3rej wykonywanie wymaga spe\u0142nienia \u015bci\u015ble okre\u015blonych warunk\u00f3w prawnych. Aby go wykonywa\u0107, konieczne jest uzyskanie odpowiednich kwalifikacji, licencji lub zezwolenia, co cz\u0119sto wi\u0105\u017ce si\u0119 z konieczno\u015bci\u0105 zdania egzaminu zawodowego<\/a>, odbycia wymaganej praktyki lub uzyskania wpisu na list\u0119 uprawnionych do wykonywania zawodu. Przepisy reguluj\u0105ce te profesje maj\u0105 na celu zapewnienie wysokiej jako\u015bci \u015bwiadczonych us\u0142ug oraz bezpiecze\u0144stwa spo\u0142ecze\u0144stwa. W Polsce istnieje a\u017c 361 zawod\u00f3w regulowanych, a w Europie wi\u0119kszo\u015b\u0107 wolnych zawod\u00f3w podlega regulacjom prawnym.<\/p>\n

Warto jednak podkre\u015bli\u0107, \u017ce zaw\u00f3d regulowany<\/a> nie zawsze jest r\u00f3wnoznaczny z zawodem zaufania publicznego. Zaw\u00f3d zaufania publicznego charakteryzuje si\u0119 tym, \u017ce jego przedstawiciele wykonuj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 istotn\u0105 dla spo\u0142ecze\u0144stwa i maj\u0105 obowi\u0105zek kierowania si\u0119 zasadami etyki zawodowej. Kluczow\u0105 cech\u0105 takiej profesji jest istnienie samorz\u0105du zawodowego, kt\u00f3ry sprawuje nadz\u00f3r nad przestrzeganiem standard\u00f3w pracy i dba o interesy zar\u00f3wno specjalist\u00f3w, jak i spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/p>\n

Ka\u017cdy zaw\u00f3d zaufania publicznego jest zawodem regulowanym, jednak nie ka\u017cdy zaw\u00f3d regulowany mo\u017cna zaliczy\u0107 do grupy zawod\u00f3w zaufania publicznego. Dobrym przyk\u0142adem jest nauczyciel \u2013 jego profesja jest regulowana, poniewa\u017c wymaga okre\u015blonych kwalifikacji i spe\u0142nienia wymog\u00f3w prawnych, ale nie posiada on samorz\u0105du zawodowego, dlatego nie mo\u017ce zosta\u0107 uznany za zaw\u00f3d zaufania publicznego.<\/p>\n

\n

Poszukujesz zatrudnienia? Praca w Szczecinie<\/a> czeka na Ciebie!<\/p>\n

\n

Zaw\u00f3d zaufania publicznego: przywileje<\/strong><\/h3>\n

Podczas starania si\u0119 o kredyt hipoteczny zaw\u00f3d zaufania publicznego jest sprzyjaj\u0105c\u0105 okoliczno\u015bci\u0105. Przedstawiciele tych profesji powinni pami\u0119ta\u0107 o podkre\u015bleniu, czym si\u0119 zajmuj\u0105. Dlaczego? Jeden z przys\u0142uguj\u0105cych zawodom zaufania publicznego w Polsce <\/strong>przywilej\u00f3w to preferencyjne warunki oferowane przez banki.<\/p>\n

W\u015br\u00f3d szczeg\u00f3lnych uprawnie\u0144 przedstawicieli zawod\u00f3w zaufania publicznego mo\u017cna wymieni\u0107 r\u00f3wnie\u017c immunitet materialny oraz prawo uwierzytelniania dokument\u00f3w.<\/p>\n

\"Zaw\u00f3d

\u0179r\u00f3d\u0142o zdj\u0119cia: https:\/\/pl.123rf.com\/photo_117398867_selektywne-skupienie-si%C4%99-dentysty-na-masce-badaj%C4%85cej-pacjentk%C4%99.html<\/p><\/div>\n

Zawody zaufania publicznego \u2013 lista<\/strong><\/h2>\n

Biuro Analiz i Dokumentacji zwraca uwag\u0119 na fakt, \u017ce aktualnie w polskim systemie prawnym obowi\u0105zuj\u0105 ustawy, kt\u00f3re powo\u0142uj\u0105 samorz\u0105dy zawodowe dla wybranych profesji. Oto aktualny wykaz zawod\u00f3w zaufania publicznego <\/strong>oraz os\u00f3b zaufania publicznego<\/strong><\/p>\n