pracuj\u0105cym w upale<\/strong> pracodawca ma obowi\u0105zek zapewni\u0107 dostateczn\u0105 ilo\u015b\u0107 wody zdatnej do picia oraz do cel\u00f3w higienicznosanitarnych, gospodarczych i przeciwpo\u017carowych. \u00a7 13 Rozporz\u0105dzenia wskazuje, \u017ce powinno to by\u0107 90l wody, w tym 60 l w przypadku korzystania z natrysk\u00f3w.<\/p>\nZgodnie z \u00a7 112 Rozporz\u0105dzenia, pracodawca powinien zorganizowa\u0107 wszystkim pracownikom wod\u0119 zdatn\u0105 do picia lub inne napoje, a pracownikom zatrudnionym stale lub okresowo w warunkach szczeg\u00f3lnie uci\u0105\u017cliwych, zapewni\u0107 opr\u00f3cz wody, inne napoje.<\/p>\n
Ilo\u015b\u0107, rodzaj i temperatura tych napoj\u00f3w powinny by\u0107 dostosowane do warunk\u00f3w wykonywania pracy i potrzeb fizjologicznych pracownik\u00f3w. Widzimy wi\u0119c, \u017ce woda w pracy w czasie upa\u0142\u00f3w powinna by\u0107 zapewniona ka\u017cdemu pracownikowi bez wzgl\u0119du na wysoko\u015b\u0107 temperatury i \u015brodowiska pracy, za\u015b niekt\u00f3rym z nich wody w upale nale\u017cy si\u0119 wi\u0119cej. Kwesti\u0119 t\u0119 reguluje szczeg\u00f3\u0142owo \u00a7 4 Rozporz\u0105dzenia Rady Ministr\u00f3w z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie profilaktycznych posi\u0142k\u00f3w i napoj\u00f3w.<\/p>\n
Zgodnie z tym przepisem, pracodawca ma obowi\u0105zek zapewni\u0107 wod\u0119 w pracy w czasie upa\u0142\u00f3w:<\/p>\n
1) pracownikom zatrudnionym w warunkach gor\u0105cego mikroklimatu, charakteryzuj\u0105cego si\u0119 warto\u015bci\u0105 wska\u017anika obci\u0105\u017cenia termicznego (WBGT) powy\u017cej 25 stopni Celsjusza (dodatkowo woda lub inny nap\u00f3j powinny by\u0107 wzbogacone w sole mineralne i witaminy);
2) przy pracach na otwartej przestrzeni przy temperaturze otoczenia powy\u017cej 25 stopni Celsjusza;
3) na stanowiskach pracy, na kt\u00f3rych temperatura spowodowana warunkami atmosferycznymi przekracza 28 stopni Celsjusza.
Woda w pracy w trakcie upa\u0142\u00f3w powinna by\u0107 dost\u0119pna dla pracownika przez ca\u0142\u0105 zmian\u0119 robocz\u0105 (\u00a7 6 ust. 3).<\/p>\n
Przy pracy biurowej w upale<\/strong>, w pomieszczeniach powinna r\u00f3wnie\u017c by\u0107 zapewniona odpowiednia temperatura, ale tak\u017ce wymiana powietrza oraz zabezpieczenie przed wilgoci\u0105, niekorzystnymi warunkami cieplnymi i nas\u0142onecznieniem (\u00a7 15 Rozporz\u0105dzenia).<\/p>\nMo\u017cna wi\u0119c uzna\u0107, \u017ce praca w upale bez klimatyzacj<\/strong>i, kt\u00f3ra mia\u0142aby wi\u0105za\u0107 si\u0119 ze wskazanymi wy\u017cej niekorzystnymi warunkami, nie jest zgodna z prawem.\u00a0<\/p>\nPrzyk\u0142adowo w pracy w upale na hali<\/strong>, gdzie wyst\u0119puj\u0105 czynniki szkodliwe dla zdrowia w postaci wysokiej temperatury, powinny by\u0107 zastosowane rozwi\u0105zania techniczne uniemo\u017cliwiaj\u0105ce przedostawanie si\u0119 wysokiej temperatury do innych pomieszcze\u0144 pracy oraz do pomieszcze\u0144 higienicznosanitarnych. Z drugiej strony, pomieszczenia pracy, w kt\u00f3rych przebywaj\u0105 pracownicy, nie mog\u0105 by\u0107 zamykane w spos\u00f3b uniemo\u017cliwiaj\u0105cy wyj\u015bcie z pomieszczenia (\u00a7 23). Pracownik musi mie\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 ewentualnego wyj\u015bcia z pracy w czasie upa\u0142u, cho\u0107by na przerw\u0119.<\/p>\nKwesti\u0119 temperatury w pracy podczas upa\u0142\u00f3w<\/strong> reguluje rozdzia\u0142 3. wspomnianego Rozporz\u0105dzenia. Wymaga jednak podkre\u015blenia, \u017ce znajdziemy jedynie przepisy odnosz\u0105ce si\u0119 do minimalnej temperatury powietrza. Maksymaln\u0105 temperatur\u0119 w pracy podczas upa\u0142\u00f3w przepisy wskazuj\u0105 zatem jedynie po\u015brednio. \u00a7 32 Rozporz\u0105dzenia informuje, \u017ce w pomieszczeniach pracy powinna by\u0107 zapewniona wymiana powietrza wynikaj\u0105ca z potrzeb u\u017cytkowych i funkcji tych pomieszcze\u0144, bilansu ciep\u0142a i wilgotno\u015bci oraz zanieczyszcze\u0144 sta\u0142ych i gazowych.<\/p>\nTo oznacza, \u017ce maksymaln\u0105 temperatur\u0119 w biurze czy kwesti\u0119 pracy w upale na hali nale\u017cy okre\u015bla\u0107 indywidualnie dla ka\u017cdego miejsca pracy, z uwzgl\u0119dnieniem powy\u017cszych wskaza\u0144.<\/p>\n
A zatem jak radzi\u0107 sobie z upa\u0142em w pracy<\/strong>? Dobrym rozwi\u0105zaniem jest zapewnienie klimatyzacji. Wa\u017cne jednak, by klimatyzacja lub wentylacja nie powodowa\u0142a przeci\u0105g\u00f3w, wyzi\u0119bienia lub przegrzewania pomieszcze\u0144 pracy, a strumie\u0144 powietrza pochodz\u0105cy z urz\u0105dze\u0144 wentylacji nawiewnej nie by\u0142 skierowany bezpo\u015brednio na stanowisko pracy (\u00a7 35 Rozporz\u0105dzenia).<\/p>\nMaksymalna temperatura nawiewanego powietrza nie powinna przekracza\u0107 70 \u00b0C (343 K) przy nawiewie powietrza na wysoko\u015bci nie mniejszej ni\u017c 3,5 m od poziomu pod\u0142ogi stanowiska pracy i 45 \u00b0C (318 K) – w pozosta\u0142ych przypadkach (\u00a7 36).<\/p>\n
Praca w upale na zewn\u0105trz<\/strong> zobowi\u0105zuje pracodawc\u0119 do organizacji miejsca pracy w ten spos\u00f3b, aby pracownicy byli chronieni przed zagro\u017ceniami zwi\u0105zanymi w szczeg\u00f3lno\u015bci z warunkami atmosferycznymi, w tym opadami, nisk\u0105 lub wysok\u0105 temperatur\u0105 czy silnym wiatrem.<\/p>\nW razie niebezpiecze\u0144stwa powinno by\u0107 mo\u017cliwe szybkie opuszczenie stanowisk pracy przez pracownik\u00f3w lub, w razie potrzeby, udzielenie im szybkiej pomocy. Z tego przypisu wynika wi\u0119c, \u017ce mo\u017cliwe jest ewentualne przynajmniej chwilowe skr\u00f3cenie czasu pracy w zwi\u0105zku z upa\u0142ami<\/strong>, o ile upa\u0142 ten stanowi bezpo\u015brednie zagro\u017cenie dla zdrowia pracownika.<\/p>\nOpr\u00f3cz powy\u017cszych obowi\u0105zk\u00f3w, pracodawca w czasie upa\u0142u w pracy ma obowi\u0105zek dostarczy\u0107 pracownikowi nieodp\u0142atnie \u015brodki ochrony indywidualnej zabezpieczaj\u0105ce przed dzia\u0142aniem szkodliwych dla zdrowia czynnik\u00f3w wyst\u0119puj\u0105cych w \u015brodowisku pracy, do kt\u00f3rych nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c wysoka temperatura w miejscu pracy. Przyk\u0142adowo, praca w upale na zewn\u0105trz b\u0119dzie wi\u0105za\u0142a si\u0119 z zapewnieniem odpowiedniego ubrania, np. nakrycia g\u0142owy chroni\u0105cego przed przegrzaniem (art. 237[6] Kodeksu pracy).<\/p>\n
Pracodawca jest obowi\u0105zany zapewni\u0107 dostarczanie pracownikom \u015brodk\u00f3w higieny osobistej, kt\u00f3rych ilo\u015b\u0107 i rodzaje powinny by\u0107 dostosowane do rodzaju i stopnia zanieczyszczenia cia\u0142a przy okre\u015blonych pracach. Je\u017celi zatem pracodawca zatrudnia pracownik\u00f3w np. przy pracy w upale na hali monta\u017cowej,<\/strong> jest obowi\u0105zany zapewni\u0107 im odpowiedni str\u00f3j, jak r\u00f3wnie\u017c powinien umo\u017cliwi\u0107 im przynajmniej wzi\u0119cia prysznica po sko\u0144czonej pracy.<\/p>\nNiekt\u00f3rym pracownikom powinno zosta\u0107 zapewnione miejsce do wypoczynku, z kt\u00f3rego mog\u0105 skorzysta\u0107 w ramach przerwy w pracy w czasie upa\u0142\u00f3w. W \u00a7 37 ust. 1 pkt 3 Za\u0142\u0105cznika nr 3 wspomnianego wy\u017cej Rozporz\u0105dzenia wskazano, \u017ce pracodawca powinien zapewni\u0107 \u0142atwo dost\u0119pne pomieszczenia przeznaczone do wypoczynku pracownik\u00f3w, je\u017celi wymaga tego ich bezpiecze\u0144stwo i zdrowie, a w szczeg\u00f3lno\u015bci gdy praca wykonywana jest w pomieszczeniach, w kt\u00f3rych temperatura spowodowana procesami technologicznymi jest stale wy\u017csza ni\u017c 30 \u00b0C (303 K).<\/p>\n
Zauwa\u017cmy, \u017ce regulacja ta odnosi si\u0119 w szczeg\u00f3lno\u015bci, a nie wy\u0142\u0105cznie do wspomnianych pracownik\u00f3w, a zatem pracodawca mo\u017ce zapewni\u0107 nie tylko pomieszczenie do odpoczynku, ale r\u00f3wnie\u017c np. dodatkow\u0105 przerw\u0119 w pracy w czasie upa\u0142\u00f3w<\/strong> innym, niewskazanym wy\u017cej pracownikom, je\u017celi wymaga tego ich bezpiecze\u0144stwo i zdrowie.<\/p>\n3. Jakie konsekwencje prawne czekaj\u0105 pracodawc\u0119, kt\u00f3ry ich nie dope\u0142ni?<\/h3>\n
Je\u017celi pracodawca nie dope\u0142nia swoich obowi\u0105zk\u00f3w w zakresie zapewnienia odpowiednich warunk\u00f3w pracy w upale, a tym samym nie przestrzega przepis\u00f3w lub zasad bezpiecze\u0144stwa i higieny pracy, podlega karze grzywny od 1 000 z\u0142 do 30 000 z\u0142, zgodnie z art. 283 \u00a7 1 Kodeksu pracy.<\/p>\n
Ponadto, pracodawcy mog\u0105 grozi\u0107 r\u00f3wnie\u017c inne, surowsze konsekwencje na mocy prawa karnego, w zale\u017cno\u015bci od tego, jakie skutki wywo\u0142a\u0142o naruszenie przepis\u00f3w bhp o pracy w upale<\/strong> (np. w przypadku uszczerbku na zdrowiu pracownika jako konsekwencji naruszenia przepis\u00f3w bhp przez pracodawc\u0119).<\/p>\n4. Czy pracownik ma prawo odm\u00f3wi\u0107 pracy w upale?<\/h3>\n
Zgodnie z art. 210 Kodeksu pracy, w razie gdy warunki pracy nie odpowiadaj\u0105 przepisom bezpiecze\u0144stwa i higieny pracy i stwarzaj\u0105 bezpo\u015brednie zagro\u017cenie dla zdrowia lub \u017cycia pracownika albo gdy wykonywana przez niego praca grozi takim niebezpiecze\u0144stwem innym osobom, pracownik ma prawo powstrzyma\u0107 si\u0119 od wykonywania pracy, zawiadamiaj\u0105c o tym niezw\u0142ocznie prze\u0142o\u017conego.<\/p>\n
Oznacza to, \u017ce pracownik teoretycznie ma prawo do odmowy pracy w upa\u0142y<\/strong>, pod warunkiem jednak, by wykonywanie takiej pracy w upale mog\u0142o stwarza\u0142o bezpo\u015brednie zagro\u017cenie dla zdrowia lub \u017cycia jego lub innych os\u00f3b (najlepszym przyk\u0142adem jest potencjalne ryzyko udaru, w szczeg\u00f3lno\u015bci u os\u00f3b szczeg\u00f3lnie nara\u017conych, np. starszych).<\/p>\nKwestia zatem ewentualnego wcze\u015bniejszego wyj\u015bcia z pracy w trakcie upa\u0142\u00f3w<\/strong> oceniana b\u0119dzie indywidualnie, zale\u017cnie od specyfiki pracy i miejsca zatrudnienia.<\/p>\nJe\u017celi ju\u017c pracownik powstrzyma si\u0119 od wykonywania pracy lub oddali si\u0119 z miejsca zagro\u017cenia w przypadku powy\u017cszym, to zachowuje prawo do wynagrodzenia (pod warunkiem, \u017ce rzeczywi\u015bcie by\u0142 uprawniony do skr\u00f3cenia czasu pracy w trakcie upa\u0142\u00f3w<\/strong> w \u015bwietle w\/w regulacji).<\/p>\nWarto zwr\u00f3ci\u0107 jednak uwag\u0119 na \u00a7 4 wspomnianego artyku\u0142u, zgodnie z kt\u00f3rym pracownik ma prawo, po uprzednim zawiadomieniu prze\u0142o\u017conego, powstrzyma\u0107 si\u0119 od wykonywania pracy wymagaj\u0105cej szczeg\u00f3lnej sprawno\u015bci psychofizycznej w przypadku, gdy jego stan psychofizyczny nie zapewnia bezpiecznego wykonywania pracy i stwarza zagro\u017cenie dla innych os\u00f3b.<\/p>\n
Taka sytuacja niew\u0105tpliwie mo\u017ce zdarzy\u0107 si\u0119 w sytuacji pracy w upale<\/strong>, albowiem wysokie temperatury negatywnie wp\u0142ywaj\u0105 na procesy poznawcze. Jednak\u017ce zn\u00f3w kwestia ewentualnego prawa do odmowy pracy w upale oceniania b\u0119dzie indywidualnie, zale\u017cnie od okoliczno\u015bci.<\/p>\n\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Jakim regulacjom prawnym ulega praca w upale? Ekspert prawny GoWork.pl t\u0142umaczy, co Kodeks pracy m\u00f3wi o pracy w upale. Jakie obowi\u0105zki s\u0105 na\u0142o\u017cone na pracodawc\u0119 i czy mo\u017cliwe jest wcze\u015bniejsze wyj\u015bcie z pracy w czasie upa\u0142\u00f3w? Wszystkie informacje prezentujemy poni\u017cej. Praca w upale a przepisy prawa pracy Praca w upale to wyzwanie zar\u00f3wno dla pracownik\u00f3w […]<\/p>\n","protected":false},"author":20,"featured_media":55043,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[9],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31493"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/20"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=31493"}],"version-history":[{"count":21,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31493\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":55046,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31493\/revisions\/55046"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/55043"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=31493"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=31493"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=31493"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}