{"id":20033,"date":"2020-11-20T15:27:02","date_gmt":"2020-11-20T14:27:02","guid":{"rendered":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/?p=20033"},"modified":"2025-11-14T11:24:19","modified_gmt":"2025-11-14T10:24:19","slug":"20-czy-pracodawca-moze-zmusic-do-nadgodzin-ekspert-prawny-odpowiada","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.gowork.pl\/blog\/20-czy-pracodawca-moze-zmusic-do-nadgodzin-ekspert-prawny-odpowiada\/","title":{"rendered":"Pracodawca zmusza do nadgodzin? Nadgodziny a Kodeks pracy"},"content":{"rendered":"\n

Na przymusowe nadgodziny narzeka niejeden pracownik. Jednak co na ten temat m\u00f3wi\u0105 przepisy? Czy pracodawca mo\u017ce zmusi\u0107 do nadgodzin? Czy nadgodziny s\u0105 obowi\u0105zkowe? Na te i inne pytania odpowiada ekspertka prawna GoWork.pl w kolejnym odcinku cyklu \u201ePracodawca to (nie) Tw\u00f3j wr\u00f3g\u201d!<\/strong><\/p>\n

\"Czy

\u0179r\u00f3d\u0142o zdj\u0119cia: https:\/\/pl.123rf.com\/photo_76882004_biznes-przepracowanie-termin-i-poj%C4%99cie-ludzi-zm%C4%99czony-cz%C5%82owiek-z-laptopem-pracy-w-biurze-nocy-i.html<\/p><\/div>\n

Kwestia nadgodzin mo\u017ce budzi\u0107 wiele emocji. Z jednej strony s\u0105 one sposobem na podwy\u017cszenie wynagrodzenia. Z drugiej stanowi\u0105 obci\u0105\u017cenie pracownika, kt\u00f3re bywa problematyczne. Do tego dochodz\u0105 nie do ko\u0144ca precyzyjne przepisy dotycz\u0105ce szczeg\u00f3lnych potrzeb pracodawcy. Ten temat jest wi\u0119c przedmiotem wielu spraw s\u0105dowych. Co na temat nadgodzin m\u00f3wi Kodeks pracy? Jakie prawa ma pracownik? Czy pracodawca mo\u017ce zmusi\u0107 do nadgodzin?<\/p>\n

Szukasz najlepszej <\/em>oferty pracy<\/em><\/a>? Znajdziesz j\u0105 na GoWork.pl!<\/em><\/p>\n

Czy nadgodziny s\u0105 obowi\u0105zkowe?<\/strong><\/h2>\n

Kolejny projekt, terminy goni\u0105 i ca\u0142y zesp\u00f3\u0142 ju\u017c nie wyrabia si\u0119 z prac\u0105? Rodzina delikatnie sugeruje, \u017ce coraz rzadziej i p\u00f3\u017aniej widzi Was o normalnej porze w domu? Przymusowe nadgodziny na polecenie pracodawcy to niestety smutna norma w wielu polskich firmach.<\/p>\n

Okazjonalna konieczno\u015b\u0107 pozostania w zak\u0142adzie pracy \u201epo godzinach\u201d, aby nadrobi\u0107 s\u0142u\u017cbowe obowi\u0105zki to po prostu cz\u0119\u015b\u0107 \u017cycia zawodowego, zdarzaj\u0105ca si\u0119 ka\u017cdemu z nas od czasu do czasu. Je\u015bli jednak zmuszanie do nadgodzin to nagminna praktyka w Waszym miejscu pracy, mo\u017cecie i powinni\u015bcie reagowa\u0107!<\/strong><\/p>\n

Zw\u0142aszcza je\u015bli o dodatku za nadgodziny<\/a> mo\u017cecie jedynie pomarzy\u0107, a cz\u0119ste i d\u0142ugie zostawanie w biurze to dla Waszego szefa podstawowy obowi\u0105zek wykonywania pracy w jego firmie. Tego typu praktyki nie powinny dotyczy\u0107 zatrudnionych.<\/p>\n

Czy pracodawca mo\u017ce zmusi\u0107 do nadgodzin?<\/strong><\/h2>\n

Czy to ju\u017c mobbing<\/a>? Niejednokrotnie zmuszanie do nadgodzin ukrywane jest pod p\u0142aszczykiem \u201epracy zespo\u0142owej\u201d i \u201ezaanga\u017cowania w rozw\u00f3j firmy\u201d. Nie zrozumcie nas \u017ale \u2013 tak te\u017c bywa, a czasem naprawd\u0119 warto da\u0107 z siebie w pracy troch\u0119 wi\u0119cej, ni\u017c zwykle. Zw\u0142aszcza je\u015bli wi\u0105\u017ce si\u0119 to z sukcesem finansowym firmy, kt\u00f3ry mo\u017ce prze\u0142o\u017cy\u0107 si\u0119 na Wasz awans lub podwy\u017ck\u0119.<\/p>\n

Je\u015bli jednak odnosicie nieodparte wra\u017cenie, \u017ce co\u015b jest nie tak, a w dodatku z powodu obowi\u0105zkowych nadgodzin odczuwacie ci\u0105g\u0142e przem\u0119czenie w pracy, czas pozna\u0107 swoje prawa. A mo\u017ce nawet rozejrze\u0107 si\u0119 za innymi ofertami pracy<\/a>! W razie poszukiwania nowego zatrudnienia warto te\u017c sprawdzi\u0107 opinie o firmach<\/a>, w kt\u00f3rych byli lub obecni pracownicy alarmuj\u0105 o tego typu praktykach stosowanych w danym miejscu pracy.<\/p>\n

Jak czytamy np. na forum <\/a>GoWork.pl<\/a>, wielu pracownik\u00f3w wci\u0105\u017c nie jest pewna, czy zmuszanie do nadgodzin to mobbing, czy jeszcze dopuszczalna praktyka. Wszystko zale\u017cy jednak od kontekstu i podej\u015bcia prze\u0142o\u017conych.<\/p>\n

Jeden z rozgoryczonych pracownik\u00f3w jednej z polskich firm tak opisuje swoje do\u015bwiadczenia ze zmuszaniem do nadgodzin w pracy.<\/p>\n

\u201eW firmie jako\u015b tak utar\u0142o si\u0119 ju\u017c, \u017ce praca jest warto\u015bci\u0105 sam\u0105 w sobie. Nikt Ci nawet nie podzi\u0119kuje za codzienne nadgodziny, to przecie\u017c naturalne, \u017ce musisz osi\u0105ga\u0107 za\u0142o\u017cone cele, za wszelk\u0105 cen\u0119. A jak po jakim\u015b czasie masz do\u015b\u0107, to wszyscy s\u0105 zdziwieni, \u017ce si\u0119 wypali\u0142e\u015b i oczekuj\u0105 wi\u0119cej i wi\u0119cej\u201d \u2013 podobnych historii w sieci nie brakuje. Czy jest to zgodne z Kodeksem pracy?<\/p>\n

\n

Zobacz te\u017c: Wy\u017csze odsetki dla pracodawc\u00f3w za sp\u00f3\u017anion\u0105 pensj\u0119 \u2013 nowy pomys\u0142 rz\u0105du<\/a><\/p>\n

\n
\"Nadgodziny

\u0179r\u00f3d\u0142o zdj\u0119cia: https:\/\/pl.123rf.com\/photo_135656866_sleeping-on-a-job-taking-a-break-industrial-worker-indoors-in-factory-young-technician-with-orange.html<\/p><\/div>\n

Co grozi pracodawcy za zmuszanie do nadgodzin?<\/strong><\/h2>\n

Czy pracodawca mo\u017ce zmusi\u0107 pracownika, aby jego praca obejmowa\u0142a r\u00f3wnie\u017c godziny nadliczbowe? Co na to Kodeks pracy<\/a>? Sprawa nie jest taka oczywista. Na te pytania odpowie nasza ekspertka prawna, Angelika Kowalczyk.<\/p>\n

Interesuje Ci\u0119 <\/em>praca w Poznaniu<\/em><\/a>? Znajdziesz j\u0105 na GoWork.pl!<\/em><\/p>\n

Czym jest praca w godzinach nadliczbowych?<\/strong><\/h3>\n

Je\u015bli chodzi o definicj\u0119 pracy w godzinach nadliczbowych, wskazano j\u0105 w art. 151 Kodeksu pracy. Zgodnie z przepisami jest to wi\u0119c praca wykonywana ponad obowi\u0105zuj\u0105ce pracownika normy czasu pracy, a tak\u017ce praca wykonywana ponad przed\u0142u\u017cony dobowy wymiar czasu pracy, wynikaj\u0105cy z obowi\u0105zuj\u0105cego pracownika systemu i rozk\u0142adu czasu pracy<\/strong>.<\/p>\n

Z kolei o pracy w godzinach nadliczbowych nie mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 w przypadku czasu odpracowania zwolnienia od pracy udzielonego pracownikowi na jego pisemny wniosek, w celu za\u0142atwienia spraw osobistych.<\/p>\n

Czy pracodawca ma prawo wymaga\u0107 ode mnie nadgodzin? Do ilu nadgodzin mo\u017ce zmusi\u0107 pracodawca?<\/strong><\/h3>\n

Zgodnie z art. 151. ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. \u2013 Kodeks pracy (dalej: Kodeks pracy), praca w godzinach nadliczbowych jest dopuszczalna w razie<\/strong>:<\/p>\n

1) konieczno\u015bci prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony \u017cycia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub \u015brodowiska albo zachodzi konieczno\u015b\u0107 usuni\u0119cia awarii;<\/p>\n

2) koniecznej obecno\u015bci, co jest spowodowane szczeg\u00f3lnymi potrzebami pracodawcy.<\/p>\n

O ile pierwsza z powy\u017cszych przes\u0142anek raczej nie powinna budzi\u0107 w\u0105tpliwo\u015bci, o tyle druga przes\u0142anka nie zosta\u0142a precyzyjnie zdefiniowana. Oznacza to w praktyce, \u017ce w przypadku szczeg\u00f3lnych potrzeb pracodawcy uzasadnienie obowi\u0105zkowych nadgodzin<\/a>, b\u0119dzie zale\u017cne ka\u017cdorazowo od aktualnej sytuacji i oceniane indywidualnie przez pracodawc\u0119.<\/p>\n

Mo\u017cna posi\u0142kowa\u0107 si\u0119 definicj\u0105 wskazan\u0105 w wyroku S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 26 maja 2000 r., sygn. I PKN 667\/99, zgodnie z kt\u00f3r\u0105 \u201eszczeg\u00f3lne potrzeby\u201d pracodawcy to potrzeby specjalne, niecodzienne, odr\u00f3\u017cniaj\u0105ce si\u0119 od zwyk\u0142ych potrzeb zwi\u0105zanych z prowadzon\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105.<\/p>\n

Niedopuszczalna jest wi\u0119c sytuacja, w kt\u00f3rej nadgodziny by\u0142yby z g\u00f3ry zaplanowane lub te\u017c stanowi\u0142y \u201enormaln\u0105\u201d, sta\u0142\u0105 praktyk\u0119<\/strong> spowodowan\u0105 np. sta\u0142ym wzrostem zapotrzebowania na prac\u0119.<\/p>\n

Czy praca w godzinach nadliczbowych jest obowi\u0105zkiem pracownika?<\/strong><\/h3>\n

W powy\u017cszym przepisie, jak r\u00f3wnie\u017c w ca\u0142ym Kodeksie pracy, nie wskazano w spos\u00f3b oczywisty, jakoby pracownik mia\u0142 obowi\u0105zek pracy w godzinach nadliczbowych. Warto jednak mie\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce taki obowi\u0105zek istnieje i nale\u017cy go wywodzi\u0107 z definicji stosunku pracy.<\/p>\n

Zgodnie bowiem z art. 22. Kodeksu pracy, przez nawi\u0105zanie stosunku pracy pracownik zobowi\u0105zuje si\u0119 m.in. do wykonywania pracy pod kierownictwem pracodawcy. Ponadto, w \u015bwietle art. 100. Kodeksu pracy, pracownik jest obowi\u0105zany stosowa\u0107 si\u0119 do polece\u0144 prze\u0142o\u017conych, kt\u00f3re dotycz\u0105 pracy, je\u017celi nie s\u0105 one sprzeczne z przepisami prawa lub umow\u0105 o prac\u0119. Oznacza to, \u017ce z samego faktu pozostawania w stosunku pracy pracownik ma obowi\u0105zek pracy w godzinach nadliczbowych, bowiem zobowi\u0105zany jest podporz\u0105dkowa\u0107 si\u0119 poleceniom pracodawcy.<\/p>\n

Dobrze jest tak\u017ce posi\u0142kowa\u0107 si\u0119 orzecznictwem s\u0105dowym, z kt\u00f3rego wynika, \u017ce zlecenie pracodawcy do pracy w godzinach nadliczbowych wi\u0105\u017ce pracownika wtedy, gdy dotyczy ono czynno\u015bci zgodnych z tre\u015bci\u0105 umowy o prac\u0119, ale r\u00f3wnie\u017c w przypadku, kiedy ma by\u0107 to praca innego rodzaju (te czynno\u015bci nie mog\u0105 jednak by\u0107 niezgodne z posiadanymi przez pracownika kwalifikacjami).<\/p>\n

\n

SPRAWD\u0179 TE\u017b INNE ODCINKI \u201ePRACODAWCA TO (NIE) TW\u00d3J WR\u00d3G\u201d:<\/p>\n