\u00a0<\/p>\n
Co jaki\u015b czas s\u0142yszymy o protestach, w kt\u00f3rych ludzie domagaj\u0105 si\u0119 wi\u0119kszego wp\u0142ywu na prawo w naszym kraju. Czy policja ma obowi\u0105zek chroni\u0107 protestuj\u0105cych, czy ich powstrzymywa\u0107? Nasza ekspertka prawna t\u0142umaczy, czy odmowa wykonania polecenia s\u0142u\u017cbowego jest mo\u017cliwa!<\/strong><\/p>\n \u00a0<\/p>\n Protesty organizowane przez Strajk Kobiet by\u0142y na ustach wszystkich. Ponad 150 tys. os\u00f3b wysz\u0142o na warszawskie ulice w pi\u0105tek 30 pa\u017adziernika 2020, aby wyrazi\u0107 sw\u00f3j sprzeciw wobec zaostrzenia ustawy antyaborcyjnej z 1993 roku.<\/p>\n Wiele os\u00f3b g\u0142o\u015bno wyra\u017ca\u0142o te\u017c swoje niezadowolenie z roli policji podczas protest\u00f3w. Nie brakowa\u0142o pyta\u0144 o wsparcie policjant\u00f3w dla protestuj\u0105cych kobiet i z\u0142o\u015bci na fakt, \u017ce tak liczne s\u0142u\u017cby mundurowe zosta\u0142y oddelegowane do kontroli protest\u00f3w.<\/p>\n Czy jednak policjanci mieli wyb\u00f3r? Czy mo\u017cliwa jest odmowa wykonania polecenia s\u0142u\u017cbowego<\/strong>? Niejedna osoba, zw\u0142aszcza maj\u0105ca w\u015br\u00f3d bliskich przedstawiciela s\u0142u\u017cb mundurowych przypomina\u0142a o tym, \u017ce to r\u00f3wnie\u017c zwykli pracownicy, do kt\u00f3rych obowi\u0105zk\u00f3w nale\u017cy wykonywanie polece\u0144 prze\u0142o\u017conych.<\/p>\n Sprawd\u017a te\u017c, jak wygl\u0105daj\u0105 zarobki policjant\u00f3w!<\/a><\/p>\n \u201e\u0141atwo Wam obrzuca\u0107 policj\u0119 b\u0142otem, a nie my\u015blicie o tym, \u017ce to normalne osoby, takie jak Wy. Maj\u0105 rachunki do zap\u0142acenia, musz\u0105 utrzyma\u0107 rodzin\u0119 i siebie i na tym polega ich praca. Teraz to jeste\u015bcie mocni, ale jak przyjdzie co do czego i wydarzy si\u0119 co\u015b z\u0142ego, sami b\u0119dziecie ich wzywa\u0107. Ciekawe, czy wtedy te\u017c powiecie im w twarz, co o nich my\u015blicie\u201d \u2013 pisa\u0142a jedna z u\u017cytkowniczek w komentarzach do postu Strajku Kobiet.<\/p>\n Kiedy policjant mo\u017ce odm\u00f3wi\u0107 wykonania rozkazu<\/strong> i czy jest to w og\u00f3le mo\u017cliwe? Tego dowiecie si\u0119 z tego tekstu!<\/p>\n Czy odmowa wykonania polecenia s\u0142u\u017cbowego przez pracownika jest mo\u017cliwa? Jakie konsekwencje gro\u017c\u0105 policjantowi za odmow\u0119 wykonania<\/strong> rozkazu<\/strong>? Temu przyjrzymy si\u0119 w tym odcinku naszego cyklu \u201ePracodawca to (nie) Tw\u00f3j wr\u00f3g\u201d.<\/p>\n Policjanci niejednokrotnie wyra\u017cali r\u00f3wnie\u017c swoje wsparcie dla protestuj\u0105cych, przypominaj\u0105c, \u017ce obowi\u0105zuj\u0105 ich jednak pewne zasady. Nie da si\u0119 te\u017c ukry\u0107, \u017ce bez obecno\u015bci policji atmosfera podczas protest\u00f3w mog\u0142aby by\u0107 o wiele bardziej napi\u0119ta.<\/p>\n SPRAWD\u0179 TE\u017b: Stopnie w policji<\/a><\/p>\n Chwile grozy, jakie wzbudzi\u0142y incydenty z pr\u00f3bami wjechania w t\u0142um protestuj\u0105cych autem, czy te\u017c uzbrojeni w scyzoryki m\u0119\u017cczy\u017ani, broni\u0105cy ko\u015bcio\u0142a na warszawskim Pl. Trzech Krzy\u017cy mog\u0142yby sko\u0144czy\u0107 si\u0119 o wiele bardziej tragicznie, gdyby nie interwencja s\u0142u\u017cb.<\/p>\n Co wi\u0119c budzi tak\u0105 z\u0142o\u015b\u0107 wobec mundurowanych?<\/p>\n Protestuj\u0105cy, negatywnie nastawieni do obecno\u015bci policji w trakcie protest\u00f3w podkre\u015blaj\u0105, \u017ce Ci powinni w pewnych momentach rozwa\u017cy\u0107 odmow\u0119 wykonania polecenia s\u0142u\u017cbowego wykraczaj\u0105cego poza zakres obowi\u0105zk\u00f3w.<\/p>\n Czy odmowa wykonania polecenia s\u0142u\u017cbowego przez policjanta<\/strong> to jednak taka prosta sprawa? Czy my mieliby\u015bmy odwag\u0119 odm\u00f3wi\u0107 wykonywania swoich obowi\u0105zk\u00f3w w pracy? To trudne pytania, jednak na cz\u0119\u015b\u0107 z nich postanowili\u015bmy odpowiedzie\u0107. Co przepisy Kodeksu pracy m\u00f3wi\u0105 o podobnych sytuacjach?<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Odmowa wykonania rozkazu przez policjanta<\/strong> \u2013 czy jest mo\u017cliwa i jakie konsekwencje za ni\u0105 gro\u017c\u0105? Na te pytania odpowie nasza ekspertka prawna \u2013 Angelika Kowalczyk.<\/p>\n Na pocz\u0105tku nale\u017cy wskaza\u0107, \u017ce w polskim prawie brak jest przepis\u00f3w, kt\u00f3re bezpo\u015brednio wskazywa\u0142yby, \u017ce policjant nie ma prawa uczestnictwa w prote\u015bcie.<\/p>\n ZOBACZ TE\u017b: Zarobki w s\u0142u\u017cbach mundurowych<\/a><\/p>\n Nale\u017cy jednak mie\u0107 na uwadze, \u017ce zaw\u00f3d policjanta nale\u017cy do tzw. zawod\u00f3w zaufania publicznego. W \u015bwietle Zasad etyki zawodowej policjanta (Za\u0142\u0105cznik do zarz\u0105dzenia nr 805 Komendanta G\u0142\u00f3wnego Policji Z dnia 31 grudnia 2003 r.), powinien on kierowa\u0107 si\u0119 zasadami wsp\u00f3\u0142\u017cycia spo\u0142ecznego i post\u0119powa\u0107 tak, aby jego dzia\u0142ania mog\u0142y by\u0107 przyk\u0142adem praworz\u0105dno\u015bci i prowadzi\u0142y do pog\u0142\u0119biania spo\u0142ecznego zaufania do Policji.<\/p>\n Policjant powinien ponadto dba\u0107 o spo\u0142eczny wizerunek Policji jako formacji, w kt\u00f3rej s\u0142u\u017cy i podejmowa\u0107 dzia\u0142ania s\u0142u\u017c\u0105ce budowaniu zaufania do niej. Post\u0119powanie policjanta w kontaktach z lud\u017ami powinna cechowa\u0107 \u017cyczliwo\u015b\u0107 oraz bezstronno\u015b\u0107 wykluczaj\u0105ca uprzedzenia rasowe, narodowo\u015bciowe, wyznaniowe, polityczne, \u015bwiatopogl\u0105dowe lub wynikaj\u0105ce z innych przyczyn.<\/p>\n Mo\u017cna zatem wysun\u0105\u0107 wniosek, \u017ce policjant nie powinien anga\u017cowa\u0107 si\u0119 w \u017cadne protesty na tle np. politycznym. Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (dalej: ustawa o Policji) w art. 63 wskazuje, \u017ce policjant nie mo\u017ce by\u0107 cz\u0142onkiem partii politycznej, co podkre\u015bla konieczno\u015b\u0107 zachowania bezstronno\u015bci po stronie policjanta,<\/p>\n Z drugiej jednak strony, policjant jest zwi\u0105zany zasadami etyki zawodowej g\u0142\u00f3wnie w ramach stosunku s\u0142u\u017cbowego i wynikaj\u0105cych z niego obowi\u0105zk\u00f3w s\u0142u\u017cbowych. Nale\u017cy wi\u0119c zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce poza s\u0142u\u017cb\u0105, tj. w sytuacjach niezwi\u0105zanych z wype\u0142nianiem obowi\u0105zk\u00f3w s\u0142u\u017cbowych, dotycz\u0105 go r\u00f3wnie\u017c te same prawa i obowi\u0105zki, co pozosta\u0142ych obywateli. Przys\u0142uguje mu wi\u0119c r\u00f3wnie\u017c m.in. prawo do udzia\u0142u w pokojowych zgromadzeniach, uregulowane w Konstytucji (art. 57).<\/p>\n Je\u017celi zatem policjant chcia\u0142by wzi\u0105\u0107 udzia\u0142 w prote\u015bcie, mo\u017ce to zrobi\u0107, ale nie w ramach wykonywania obowi\u0105zk\u00f3w s\u0142u\u017cbowych, tzn. \u201epo pracy\u201d, nie w mundurze (m\u00f3wi\u0105c potocznie \u2013 po cywilnemu).<\/p>\n Zgodnie z art. 22 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. \u2013 Kodeks pracy (dalej: Kodeks pracy), przez nawi\u0105zanie stosunku pracy pracownik zobowi\u0105zuje si\u0119 do wykonywania pracy okre\u015blonego rodzaju na rzecz pracodawcy w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym.<\/p>\n W ramach nawi\u0105zanego stosunku pracy jeste\u015bmy wi\u0119c zobowi\u0105zani do wykonywania polece\u0144 s\u0142u\u017cbowych w granicach obowi\u0105zk\u00f3w zwi\u0105zanych z wykonywaniem pracy okre\u015blonego rodzaju, do wykonywania kt\u00f3rych z kolei zobowi\u0105zali\u015bmy si\u0119 w umowie o prac\u0119.<\/p>\n MAMY TE\u017b DLA CIEBIE: Oferty pracy<\/a><\/p>\n Je\u017celi zatem polecenie s\u0142u\u017cbowe wymaga od nas wykroczenia poza to zobowi\u0105zanie, je\u017celi czynno\u015bci, kt\u00f3re mieliby\u015bmy podj\u0105\u0107 nie pozostaj\u0105 w zwi\u0105zku ze \u015bwiadczon\u0105 prac\u0105, to mo\u017cemy\u00a0odm\u00f3wi\u0107<\/strong> wykonania polecenia<\/strong> s\u0142u\u017cbowego<\/strong>. Takim przyk\u0142adem b\u0119dzie np. polecenie osobie sprz\u0105taj\u0105cej posprz\u0105tania prywatnego mieszkania prze\u0142o\u017conego.<\/p>\n W art. 100 Kodeksu pracy wprost wskazano, \u017ce pracownik jest obowi\u0105zany wykonywa\u0107 prac\u0119 sumiennie i starannie oraz stosowa\u0107 si\u0119 do polece\u0144 prze\u0142o\u017conych, kt\u00f3re dotycz\u0105 pracy, je\u017celi nie s\u0105 one sprzeczne z przepisami prawa lub umow\u0105 o prac\u0119.<\/p>\n Mo\u017cemy zatem wywnioskowa\u0107 a contrario, \u017ce pracownik nie ma obowi\u0105zku stosowania si\u0119 do polece\u0144 prze\u0142o\u017conych, kt\u00f3re nie dotycz\u0105 pracy, jak r\u00f3wnie\u017c tych, kt\u00f3re pozostaj\u0105 w sprzeczno\u015bci z przepisami prawa lub umow\u0105 o prac\u0119<\/a>.<\/p>\n Pracownik ma r\u00f3wnie\u017c prawo powstrzyma\u0107 si\u0119 od wykonywania pracy, w razie gdy warunki pracy nie odpowiadaj\u0105 przepisom bezpiecze\u0144stwa i higieny pracy i stwarzaj\u0105 bezpo\u015brednie zagro\u017cenie dla zdrowia lub \u017cycia pracownika albo gdy wykonywana przez niego praca grozi takim niebezpiecze\u0144stwem innym osobom. O tym fakcie powinien zawiadomi\u0107 niezw\u0142ocznie prze\u0142o\u017conego (art. 210 Kodeksu pracy).<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Zgodnie z art. 28 ustawy o Policji, stosunek s\u0142u\u017cbowy policjanta powstaje w drodze mianowania na podstawie dobrowolnego zg\u0142oszenia si\u0119 do s\u0142u\u017cby.<\/p>\n Natomiast do stosunku pracy na podstawie mianowania stosuje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c Kodeks pracy<\/a>, co oznacza, \u017ce policjant ma r\u00f3wnie\u017c prawo powstrzyma\u0107 si\u0119 i odm\u00f3wi\u0107 wykonania polecenia s\u0142u\u017cbowego<\/strong> w tych samych sytuacjach, co inny pracownik.<\/p>\n Ustawa o Policji jest ustaw\u0105 szczeg\u00f3ln\u0105 w stosunku do Kodeksu pracy. W art. 58 tej\u017ce ustawy wskazano, \u017ce policjant jest obowi\u0105zany dochowa\u0107 obowi\u0105zk\u00f3w wynikaj\u0105cych z roty z\u0142o\u017conego \u015blubowania.<\/p>\n Mo\u017ce on odm\u00f3wi\u0107 wykonania rozkazu lub polecenia prze\u0142o\u017conego, a tak\u017ce polecenia prokuratora, organu administracji pa\u0144stwowej lub samorz\u0105du terytorialnego, je\u015bli wykonanie rozkazu lub polecenia \u0142\u0105czy\u0142oby si\u0119 z pope\u0142nieniem przest\u0119pstwa. Ten fakt policjant powinien zameldowa\u0107 Komendantowi G\u0142\u00f3wnemu Policji.<\/p>\n Zgodnie z art. 59 ustawy o Policji, w przypadku nieusprawiedliwionej odmowy wykonania polecenia s\u0142u\u017cbowego<\/strong> oraz niewykonania polecenia w wyznaczonym terminie lub zakresie, na \u017c\u0105danie s\u0105du lub prokuratora prze\u0142o\u017cony policjanta wszczyna przeciwko niemu post\u0119powanie dyscyplinarne.<\/p>\n Kwesti\u0119 odpowiedzialno\u015bci dyscyplinarnej policjanta szczeg\u00f3\u0142owo reguluje art. 132 ustawy o Policji. W \u015bwietle tego przepisu, policjant odpowiada dyscyplinarnie za pope\u0142nienie przewinienia dyscyplinarnego polegaj\u0105cego na naruszeniu dyscypliny s\u0142u\u017cbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej.<\/p>\n Naruszenie dyscypliny s\u0142u\u017cbowej stanowi czyn policjanta polegaj\u0105cy na zawinionym przekroczeniu uprawnie\u0144 lub niewykonaniu obowi\u0105zk\u00f3w wynikaj\u0105cych z przepis\u00f3w prawa lub rozkaz\u00f3w i polece\u0144 wydanych przez prze\u0142o\u017conych uprawnionych na podstawie tych przepis\u00f3w.<\/p>\n Naruszeniem dyscypliny s\u0142u\u017cbowej jest w szczeg\u00f3lno\u015bci:<\/p>\n 1) niedope\u0142nienie obowi\u0105zk\u00f3w policjanta wynikaj\u0105cych ze z\u0142o\u017conego \u015blubowania, a tak\u017ce przepis\u00f3w prawa;<\/p>\n 2) odmowa wykonania lub niewykonanie rozkazu<\/strong> lub polecenia (z zastrze\u017ceniem przypadku okre\u015blonego w art. 58 ustawy o Policji);<\/p>\n 3) zaniechanie czynno\u015bci s\u0142u\u017cbowej;<\/p>\n 4) niedope\u0142nienie obowi\u0105zk\u00f3w s\u0142u\u017cbowych;<\/p>\n 5) nieusprawiedliwione opuszczenie miejsca pe\u0142nienia s\u0142u\u017cby lub niestawienie si\u0119 w tym miejscu.<\/p>\n Warto podkre\u015bli\u0107, \u017ce przeciwko policjantowi mo\u017ce zosta\u0107 wszcz\u0119te post\u0119powanie dyscyplinarne r\u00f3wnie\u017c w przypadku nieprzestrzegania zasad etyki zawodowej<\/a>.<\/p>\n Udzia\u0142 policjanta w prote\u015bcie m\u00f3g\u0142by, w \u015bwietle wskazanych powy\u017cej zasad etyki, zosta\u0107 uznany za takie naruszenie.<\/p>\n Kwestia ta jednak jest ocena i z pewno\u015bci\u0105 zale\u017cna od sytuacji i indywidualnych okoliczno\u015bci, i nale\u017ca\u0142oby tej oceny dokonywa\u0107 ca\u0142o\u015bciowo.<\/p>\n Nale\u017ca\u0142oby si\u0119 zastanowi\u0107, czy ju\u017c jednorazowy udzia\u0142 w prote\u015bcie m\u00f3g\u0142by stanowi\u0107 podstaw\u0119 do wszcz\u0119cia post\u0119powania dyscyplinarnego, jak r\u00f3wnie\u017c wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 sam\u0105 postaw\u0119 policjanta w trakcie takiego protestu \u2013 z pewno\u015bci\u0105 solidniejsz\u0105 podstaw\u0119 stanowi\u0142oby prowokuj\u0105ce zachowanie policjanta w trakcie takiego protestu (np. poprzez wykrzykiwanie wulgarnych tekst\u00f3w adresowanych do reprezentant\u00f3w w\u0142adzy) czy te\u017c wyra\u017ane wyra\u017canie swego poparcia dla okre\u015blonych politycznych\/spo\u0142ecznych postulat\u00f3w poprzez niesienie transparentu.<\/p>\n Inaczej za\u015b zapewne b\u0119dzie oceniany \u201emilcz\u0105cy poch\u00f3d\u201d policjanta wraz z uczestnikami protestu, bowiem nie stanowi on tak bezpo\u015bredniej przes\u0142anki do podwa\u017cenia zaufania spo\u0142ecznego do Policji, jak powy\u017csze przyk\u0142ady.<\/p>\nStrajk kobiet a policja \u2013 czy odmowa wykonania polecenia s\u0142u\u017cbowego przez pracownika jest mo\u017cliwa?<\/strong><\/h2>\n
\n
\nOdmowa wykonania polecenia s\u0142u\u017cbowego przez policjanta podczas protest\u00f3w<\/strong><\/h2>\n
\n
\nKiedy policjant mo\u017ce odm\u00f3wi\u0107 wykonania rozkazu?<\/strong><\/h2>\n
1. Czy policjant mo\u017ce wzi\u0105\u0107 udzia\u0142 w protestach?<\/strong><\/h3>\n
\n
\n2. Czy mamy prawo odm\u00f3wi\u0107 wykonania polecenia s\u0142u\u017cbowego?<\/strong><\/h3>\n
\n
\n3. Czy policjant ma prawo odm\u00f3wi\u0107 wykonania polecenia s\u0142u\u017cbowego?<\/strong><\/h3>\n
4. Jakie konsekwencje gro\u017c\u0105 policjantowi za odmow\u0119 wykonania rozkazu?<\/strong><\/h3>\n
Czy policjant mo\u017ce by\u0107 sygnalist\u0105?<\/strong><\/h2>\n