\u00a0Jaka jest odpowiedzialno\u015b\u0107 karna pracodawcy za wyrz\u0105dzenie szkody pracownikowi? Wstrz\u0105saj\u0105ca historia szwaczek , kt\u00f3re podj\u0119\u0142y heroiczn\u0105 walk\u0119 z pracodawc\u0105, kt\u00f3ry je regularnie gn\u0119bi\u0142, obna\u017cy\u0142a warunki panuj\u0105ce w wielu szwalniach w Polsce. Cho\u0107 s\u0105d przychyli\u0142 si\u0119 do racji szwaczek zatrudnionych wcze\u015bniej w szwalni Men\u2019sfield Sp. z o. o w Przeworsku, liczne \u017ar\u00f3d\u0142a dalej donosz\u0105 o skandalicznych warunkach pracy w innych firmach.<\/p>\n
Wyrok skazuj\u0105cy s\u0105du w Przemy\u015blu, kt\u00f3ry zapad\u0142 28 lutego 2020 roku dowodzi, \u017ce odpowiedzialno\u015b\u0107 karna pracodawcy<\/strong>, kt\u00f3ry w ra\u017c\u0105cy spos\u00f3b narusza zasady bezpiecze\u0144stwa i higieny w pracy, rzeczywi\u015bcie istnieje. Walka o godno\u015b\u0107 kosztowa\u0142a jednak szwaczki nie tylko prac\u0119, ale i perspektywy na przysz\u0142o\u015b\u0107, zw\u0142aszcza w tak trudnym okresie na rynku. Jedna z nich po wszystkich prze\u017cytych do\u015bwiadczeniach musia\u0142a podda\u0107 si\u0119 leczeniu psychiatrycznemu. Wiedzia\u0142y jednak, \u017ce nie mog\u0105 odpu\u015bci\u0107. Chodzi\u0142o nie tylko o nie.<\/p>\n – Szwaczki w tym kraju nie maj\u0105 \u017cadnych praw. S\u0105 zastraszone. Mobbing, krzyki i p\u0142acz to norma. Brak szacunku i przymus te\u017c s\u0105 na porz\u0105dku dziennym. My\u015bl\u0105, \u017ce z nami mo\u017cna zrobi\u0107 wszystko. Pami\u0119tam, jak raz dowiedzia\u0142am si\u0119, \u017ce nie wyjd\u0119, dop\u00f3ki co\u015b tam nie b\u0119dzie zrobione. Mam kole\u017canki z innych miast, z \u0141odzi, Zdu\u0144skiej Woli i one te\u017c mia\u0142y podobne sytuacje. W firmie, w kt\u00f3rej kole\u017canka pracowa\u0142a, dziewczyny si\u0119 zbuntowa\u0142y, \u017ce nie zostan\u0105. \u201dPrzekonamy si\u0119\u201d \u2013 odpowiedzia\u0142 szef. Zamkn\u0105\u0142 bram\u0119 i spu\u015bci\u0142 psy – opowiada\u0142a w rozmowie z portalem Ofeminin.pl Pani Barbara, kt\u00f3ra jako jedna z polskich szwaczek zdecydowa\u0142a si\u0119 wzi\u0105\u0107 udzia\u0142 w badaniach warunk\u00f3w pracy w polskich szwalniach Fundacji Kupuj Odpowiedzialnie.\u00a0<\/p>\n Chcesz znale\u017a\u0107 dobrze p\u0142atn\u0105 prac\u0119? Sprawd\u017a oferty pracy<\/a> na GoWork.pl.<\/p>\n Po 300 nadgodzin rocznie, brak wyp\u0142aty za dodatkowy czas pracy, niehonorowanie L4 to i tak niewiele w por\u00f3wnaniu z historiami o gro\u017abach, regularnym wyzysku i pracy w 40-stopniowym upale. W jednym z zak\u0142ad\u00f3w szwaczki musia\u0142y szy\u0107 pokrowce samochodowe, stoj\u0105c\u2026 na jednej nodze. Odpowiedzialno\u015b\u0107 pracodawcy w zakresie BHP<\/strong>? \u017badna.<\/p>\n – Pami\u0119tam, jak raz majstrowa powiedzia\u0142a mi, \u017cebym przysz\u0142a w sobot\u0119 \u2013 wspomina Ewa. \u2013 Ja ju\u017c by\u0142am przem\u0119czona, wi\u0119c si\u0119 opiera\u0142am, ale ona pyta: \u201da co, nie trzeba ci pieni\u0119dzy?\u201d. No trzeba. To przysz\u0142am. Potem jeszcze raz mi\u0119dzy \u015bwi\u0119tami a nowym rokiem. Zimno jak nie wiem, bo \u017cadnego ogrzewania, a p\u00f3\u017aniej przychodzi wyp\u0142ata i tych godzin wcale nie wida\u0107. Zapyta\u0142am o to brygadzistk\u0119, a ona m\u00f3wi: \u201djak ci prezes zap\u0142aci\u0142, tak masz zap\u0142acone\u201d. Wzruszy\u0142a ramionami i posz\u0142a. Zapyta\u0142am szefow\u0105. \u201dPrzykro mi\u201d \u2013 powiedzia\u0142a. Prywatnym samochodem przyjecha\u0142am, za benzyn\u0119 zap\u0142aci\u0142am, zmarz\u0142am i pracowa\u0142am za \u201dprzykro mi\u201d – wspomina jedna ze szwaczek. Takie historie to by\u0142 chleb powszedni kobiet, kt\u00f3re t\u0142umaczy\u0142y, \u017ce godz\u0105 si\u0119 na prac\u0119 w takich warunkach i niezgodn\u0105 z Kodeksem Pracy, bo nie maj\u0105 wyboru.<\/p>\n Zobacz te\u017c: BHP w miejscu pracy<\/a><\/p>\n Zdesperowane szwaczki w zak\u0142adzie w Przeworsku przyst\u0105pi\u0142y do strajku. Sko\u0144czy\u0142 si\u0119 po nieca\u0142ym tygodniu, a jego prowodyrki zosta\u0142y natychmiast zwolnione. To w\u0142a\u015bnie to sk\u0142oni\u0142o je do podj\u0119cia walki o swoje.<\/p>\n Jaka jest odpowiedzialno\u015b\u0107 karna pracodawcy<\/strong> i co robi\u0107, kiedy znajdujemy si\u0119 w sytuacji bez wyj\u015bcia, a pracowa\u0107 musimy? Podpowiada ekspertka prawna GoWork.pl – Angelika Kowalczyk.<\/p>\n Zastraszanie mie\u015bci si\u0119 w definicji mobbingu, sformu\u0142owanej w art. 94 [3] ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (dalej: Kodeks pracy). Mobbingiem s\u0105 dzia\u0142ania lub zachowania dotycz\u0105ce pracownika lub skierowane przeciwko pracownikowi, polegaj\u0105ce na uporczywym i d\u0142ugotrwa\u0142ym n\u0119kaniu lub zastraszaniu pracownika, wywo\u0142uj\u0105ce u niego zani\u017con\u0105 ocen\u0119 przydatno\u015bci zawodowej, powoduj\u0105ce lub maj\u0105ce na celu poni\u017cenie lub o\u015bmieszenie pracownika, izolowanie go lub wyeliminowanie z zespo\u0142u wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w. Obowi\u0105zkiem pracodawcy jest przeciwdzia\u0142anie mobbingowi.<\/p>\n Odpowiedzialno\u015b\u0107 karna pracodawcy<\/strong> za niespe\u0142nienie tego obowi\u0105zku mo\u017ce by\u0107 spora.<\/p>\n Pracownik, u kt\u00f3rego mobbing wywo\u0142a\u0142 rozstr\u00f3j zdrowia, mo\u017ce dochodzi\u0107 od pracodawcy odpowiedniej sumy tytu\u0142em zado\u015b\u0107uczynienia pieni\u0119\u017cnego za doznan\u0105 krzywd\u0119, za\u015b je\u015bli dozna\u0142 mobbingu lub wskutek mobbingu rozwi\u0105za\u0142 umow\u0119 o prac\u0119, ma prawo dochodzi\u0107 od pracodawcy odszkodowania w wysoko\u015bci nie ni\u017cszej ni\u017c minimalne wynagrodzenie za prac\u0119. Konieczne w tej sytuacji jest, by o\u015bwiadczenie pracownika o rozwi\u0105zaniu umowy o prac\u0119 nast\u0105pi\u0142o na pi\u015bmie ze wskazaniem mobbingu jako przyczyny uzasadniaj\u0105cej rozwi\u0105zanie umowy.<\/p>\n Nale\u017cy zauwa\u017cy\u0107, \u017ce nie wszystkie konflikty w pracy i brak sympatii mo\u017cna zakwalifikowa\u0107 jako mobbing. Istotnym jest, by zachowania by\u0142y d\u0142ugotrwa\u0142e i uporczywe. Jest to bardzo wa\u017cne, poniewa\u017c to na osobach pokrzywdzonych ci\u0105\u017cy obowi\u0105zek udowodnienia bezprawno\u015bci czynu i winy os\u00f3b mobbinguj\u0105cych.<\/p>\n Niestety, udowodnienie mobbingu w s\u0105dzie nastr\u0119cza wiele problem\u00f3w, zw\u0142aszcza je\u015bli wymaga nagrywania lub pods\u0142uchiwania mobbera,a niestety formalnie nagrywanie kogo\u015b w miejscu pracy bez jego zgody jest nielegalne.<\/p>\n W praktyce niekt\u00f3re s\u0105dy dopuszczaj\u0105 nagrania jako dow\u00f3d w sprawach o mobbing. Przydatne oka\u017c\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c wiadomo\u015bci tekstowe na komunikatorach prywatnych i s\u0142u\u017cbowych oraz oczywi\u015bcie zeznania \u015bwiadk\u00f3w.<\/p>\n Warto r\u00f3wnie\u017c zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (dalej: Kodeks karny), kto grozi innej osobie pope\u0142nieniem przest\u0119pstwa na jej szkod\u0119 lub szkod\u0119 osoby najbli\u017cszej, je\u017celi gro\u017aba wzbudza w zagro\u017conym uzasadnion\u0105 obaw\u0119, \u017ce b\u0119dzie spe\u0142niona, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolno\u015bci albo pozbawienia wolno\u015bci do lat 2. \u015aciganie tego przest\u0119pstwa nast\u0119puje na wniosek pokrzywdzonego.<\/p>\n Natomiast w \u015bwietle art. 191, ten, kto stosuje przemoc wobec osoby lub gro\u017ab\u0119 bezprawn\u0105 w celu zmuszenia innej osoby do okre\u015blonego dzia\u0142ania, zaniechania lub znoszenia, podlega karze pozbawienia wolno\u015bci do lat 3. \u015aciganie tego przest\u0119pstwa nast\u0119puje z oskar\u017cenia publicznego (a zatem wystarczy z\u0142o\u017cenie zawiadomienia o pope\u0142nieniu przest\u0119pstwa i to niekoniecznie przez osob\u0119 bezpo\u015brednio pokrzywdzon\u0105, a reszt\u0105 zajm\u0105 si\u0119 organy \u015bcigania).<\/p>\n Zgodnie z art. 115 \u00a7 12 Kodeksu karnego, gro\u017ab\u0105 bezprawn\u0105 jest zar\u00f3wno gro\u017aba, o kt\u00f3rej mowa w art. 190 Kodeksu karnego, jak i gro\u017aba spowodowania post\u0119powania karnego lub innego post\u0119powania, w kt\u00f3rym mo\u017ce zosta\u0107 na\u0142o\u017cona administracyjna kara pieni\u0119\u017cna, jak r\u00f3wnie\u017c rozg\u0142oszenia wiadomo\u015bci uw\u0142aczaj\u0105cej czci zagro\u017conego lub jego osoby najbli\u017cszej. Gro\u017aba bezprawna jest zatem poj\u0119ciem szerszym od poj\u0119cia gro\u017aby karalnej.<\/p>\n Jaka jest odpowiedzialno\u015b\u0107 pracodawcy za pracownika<\/strong>? O naruszeniu Kodeksu pracy, w szczeg\u00f3lno\u015bci przepis\u00f3w dotycz\u0105cych praw pracowniczych oraz obowi\u0105zk\u00f3w pracodawcy, pracownik mo\u017ce poinformowa\u0107 zwi\u0105zki zawodowe dzia\u0142aj\u0105ce na terenie przedsi\u0119biorstwa lub z\u0142o\u017cy\u0107 zawiadomienie do Pa\u0144stwowej Inspekcji Pracy (dalej: PIP). W takiej sytuacji PIP zarz\u0105dzi kontrol\u0119 ca\u0142ego przedsi\u0119biorstwa.<\/p>\n W wyniku przeprowadzonej kontroli na pracodawc\u0119 mo\u017ce zosta\u0107 na\u0142o\u017cona kara finansowa, a tak\u017ce mo\u017ce on zosta\u0107 zobowi\u0105zany do wprowadzenia koniecznych zmian, maj\u0105cych na celu rozwi\u0105zanie problemu.<\/p>\n W skrajnych przypadkach mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c wystosowa\u0107 pismo do Rzecznika Praw Obywatelskich lub zg\u0142osi\u0107 si\u0119 na policj\u0119, sk\u0142adaj\u0105c zawiadomienie o podejrzeniu pope\u0142nienia przest\u0119pstwa. Je\u017celi zachowania pracodawcy wype\u0142niaj\u0105 znamiona okre\u015blonych przest\u0119pstw, mo\u017cna z\u0142o\u017cy\u0107 pozew do s\u0105du.<\/p>\n Nie tylko instytucje pa\u0144stwowe wspieraj\u0105 ofiary mobbingu, ale r\u00f3wnie\u017c fundacje i stowarzyszenia, kt\u00f3re oferuj\u0105 wsparcie prawne, porady i opiek\u0119 psycholog\u00f3w. S\u0105 to np. Krajowe Stowarzyszenie Antymobbingowe czy Og\u00f3lnopolskie Stowarzyszenie Antymobbingowe (OSA).<\/p>\n Jaka jest odpowiedzialno\u015b\u0107 karna pracodawcy<\/strong>? Zgodnie z art. 207 Kodeksu pracy, pracodawca jest obowi\u0105zany chroni\u0107 zdrowie i \u017cycie pracownik\u00f3w przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunk\u00f3w pracy przy odpowiednim wykorzystaniu osi\u0105gni\u0119\u0107 nauki i techniki. W szczeg\u00f3lno\u015bci pracodawca jest obowi\u0105zany:<\/p>\n 1) organizowa\u0107 prac\u0119 w spos\u00f3b zapewniaj\u0105cy bezpieczne i higieniczne warunki pracy;<\/p>\n 2) zapewnia\u0107 przestrzeganie w zak\u0142adzie pracy przepis\u00f3w oraz zasad bezpiecze\u0144stwa i higieny pracy, wydawa\u0107 polecenia usuni\u0119cia uchybie\u0144 w tym zakresie oraz kontrolowa\u0107 wykonanie tych polece\u0144;<\/p>\n 3) reagowa\u0107 na potrzeby w zakresie zapewnienia bezpiecze\u0144stwa i higieny pracy oraz dostosowywa\u0107 \u015brodki podejmowane w celu doskonalenia istniej\u0105cego poziomu ochrony zdrowia i \u017cycia pracownik\u00f3w, bior\u0105c pod uwag\u0119 zmieniaj\u0105ce si\u0119 warunki wykonywania pracy;<\/p>\n 4) zapewni\u0107 rozw\u00f3j sp\u00f3jnej polityki zapobiegaj\u0105cej wypadkom przy pracy i chorobom zawodowym uwzgl\u0119dniaj\u0105cej zagadnienia techniczne, organizacj\u0119 pracy, warunki pracy, stosunki spo\u0142eczne oraz wp\u0142yw czynnik\u00f3w \u015brodowiska pracy;<\/p>\n 5) uwzgl\u0119dnia\u0107 ochron\u0119 zdrowia m\u0142odocianych, pracownic w ci\u0105\u017cy lub karmi\u0105cych dziecko piersi\u0105 oraz pracownik\u00f3w niepe\u0142nosprawnych w ramach podejmowanych dzia\u0142a\u0144 profilaktycznych;<\/p>\n 6) zapewnia\u0107 wykonanie nakaz\u00f3w, wyst\u0105pie\u0144, decyzji i zarz\u0105dze\u0144 wydawanych przez organy nadzoru nad warunkami pracy;<\/p>\n 7) zapewnia\u0107 wykonanie zalece\u0144 spo\u0142ecznego inspektora pracy.<\/p>\n Osoba kieruj\u0105ca pracownikami natomiast, w \u015bwietle art. 212 Kodeksu pracy, jest obowi\u0105zana:<\/p>\n 1) organizowa\u0107 stanowiska pracy zgodnie z przepisami i zasadami bezpiecze\u0144stwa i higieny pracy;<\/p>\n 2) dba\u0107 o sprawno\u015b\u0107 \u015brodk\u00f3w ochrony indywidualnej oraz ich stosowanie zgodnie z przeznaczeniem;<\/p>\n 3) organizowa\u0107, przygotowywa\u0107 i prowadzi\u0107 prace, uwzgl\u0119dniaj\u0105c zabezpieczenie pracownik\u00f3w przed wypadkami przy pracy, chorobami zawodowymi i innymi chorobami zwi\u0105zanymi z warunkami \u015brodowiska pracy;<\/p>\n 4) dba\u0107 o bezpieczny i higieniczny stan pomieszcze\u0144 pracy i wyposa\u017cenia technicznego, a tak\u017ce o sprawno\u015b\u0107 \u015brodk\u00f3w ochrony zbiorowej i ich stosowanie zgodnie z przeznaczeniem;<\/p>\n 5) egzekwowa\u0107 przestrzeganie przez pracownik\u00f3w przepis\u00f3w i zasad bezpiecze\u0144stwa i higieny pracy;<\/p>\n 6) zapewnia\u0107 wykonanie zalece\u0144 lekarza sprawuj\u0105cego opiek\u0119 zdrowotn\u0105 nad pracownikami.<\/p>\n W razie gdy warunki pracy nie odpowiadaj\u0105 przepisom bezpiecze\u0144stwa i higieny pracy i stwarzaj\u0105 bezpo\u015brednie zagro\u017cenie dla zdrowia lub \u017cycia pracownika albo gdy wykonywana przez niego praca grozi takim niebezpiecze\u0144stwem innym osobom, to zgodnie z art. 210 Kodeksu pracy, pracownik ma prawo powstrzyma\u0107 si\u0119 od wykonywania pracy, zawiadamiaj\u0105c o tym niezw\u0142ocznie prze\u0142o\u017conego.<\/p>\n Je\u017celi powstrzymanie si\u0119 od wykonywania pracy nie usuwa zagro\u017cenia, pracownik ma prawo oddali\u0107 si\u0119 z miejsca zagro\u017cenia, zawiadamiaj\u0105c o tym niezw\u0142ocznie prze\u0142o\u017conego i nie mo\u017ce przy tym ponosi\u0107 jakichkolwiek niekorzystnych dla niego konsekwencji. Za czas powstrzymania si\u0119 od wykonywania pracy lub oddalenia si\u0119 z miejsca zagro\u017cenia pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia.<\/p>\n Ma on prawo r\u00f3wnie\u017c, po uprzednim zawiadomieniu prze\u0142o\u017conego, powstrzyma\u0107 si\u0119 od wykonywania pracy wymagaj\u0105cej szczeg\u00f3lnej sprawno\u015bci psychofizycznej w przypadku, gdy jego stan psychofizyczny nie zapewnia bezpiecznego wykonywania pracy i stwarza zagro\u017cenie dla innych os\u00f3b.<\/p>\n Odpowiedzialno\u015bci pracodawcy za pracownika<\/strong> nie nale\u017cy lekcewa\u017cy\u0107. Je\u017celi pracodawca (ale r\u00f3wnie\u017c osoba kieruj\u0105ca pracownikami), kt\u00f3ry pozostaje odpowiedzialny za bezpiecze\u0144stwo i higien\u0119 pracy, nie dope\u0142nia wynikaj\u0105cego st\u0105d obowi\u0105zku i przez to nara\u017ca pracownika na bezpo\u015brednie niebezpiecze\u0144stwo utraty \u017cycia albo ci\u0119\u017ckiego uszczerbku na zdrowiu, podlega karze pozbawienia wolno\u015bci do lat 3 (art. 220 Kodeksu karnego).<\/p>\n Zgodnie z art. 129 \u00a7 1 Kodeksu pracy, czas pracy nie mo\u017ce przekracza\u0107 8 godzin na dob\u0119 i przeci\u0119tnie 40 godzin w przeci\u0119tnie pi\u0119ciodniowym tygodniu pracy w przyj\u0119tym okresie rozliczeniowym nieprzekraczaj\u0105cym 4 miesi\u0119cy (warto jednak doda\u0107, \u017ce w Kodeksie pracy wskazano konkretne przypadki, w kt\u00f3rych mo\u017cliwe jest przed\u0142u\u017cenie czasu pracy).<\/p>\nOdpowiedzialno\u015b\u0107 pracodawcy w zakresie BHP<\/strong><\/h2>\n
Odpowiedzialno\u015b\u0107 pracodawcy za szkod\u0119 wyrz\u0105dzon\u0105 pracownikowi – jak si\u0119 broni\u0107?<\/strong><\/h2>\n
Co robi\u0107 w sytuacji, kiedy pracodawca nas zastrasza?<\/h3>\n
Jak dochodzi\u0107 odpowiedzialno\u015bci pracodawcy w sytuacji, w kt\u00f3rej\u00a0 nagminnie \u0142amie on Kodeks pracy?<\/h3>\n
Jak dochodzi\u0107 swoich praw do higienicznych i bezpiecznych warunk\u00f3w do pracy?<\/h3>\n
Czy Kodeks pracy gwarantuje nam normy czasu pracy? Ile nadgodzin to ju\u017c za du\u017co?<\/h3>\n