Istnieją kompetencje, które w szczególny sposób przyczyniają się do polepszenia funkcjonowania w wielu życiowych sferach – także w miejscu pracy. W świecie złożonych interakcji międzyludzkich jedną z kluczowych umiejętności jest inteligencja emocjonalna.

 

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Czym jest inteligencja emocjonalna?
  • Jakie typy inteligencji emocjonalnej można wyróżnić?
  • Czy poziom inteligencji emocjonalnej może przewidywać przyszłe osiągnięcia?
  • Jakie są różnice pomiędzy miejscem pracy o wysokiej inteligencji emocjonalnej od miejsca pracy o niskiej inteligencji emocjonalnej?

 

Inteligencja emocjonalna – co to jest?

Inteligencja emocjonalna jest to połączenie wiedzy i umiejętności dotyczących dostrzegania, rozumienia, przewidywania i zarządzania emocjami – zarówno własnymi, jak i cudzymi. Kompetencja ta rozwijana jest na przestrzeni całego życia. Doczekała się różnych sformułowań – na potrzeby niniejszego artykułu skupimy się na dwóch najpopularniejszych modelach.

Typy inteligencji emocjonalnej

Salovey i Mayers, autorzy koncepcji inteligencji emocjonalnej jako zestawu umiejętności, wyróżniają 4 elementy leżące u jej podstaw:

  1. Dostrzeganie emocji
    – Umiejętność wykrywania emocji i nastrojów – zarówno własnych, jak i cudzych
  2. Rozumienie emocji
    – Umiejętność rozróżniania złożonych stanów emocjonalnych oraz ich źródeł, a także przewidywania, w jakich sytuacjach mogą się pojawiać
  3. Facylitacja emocjonalna
    – Umiejętność celowego wzbudzania i wykorzystywania emocji pod kątem osiągnięcia odpowiedniego stanu psychicznego, ułatwiającego wykonanie określonego rodzaju zadania
  4. Zarządzanie emocjami
    – Umiejętność wpływania emocje własne oraz cudze, efektywne radzenie sobie ze stresem, a także empatyczna komunikacja

Daniel Goleman, badacz zajmujący się psychologią emocji i motywacji, proponuje odmienną koncepcję. Wyróżnia on 5 podstawowych kategorii inteligencji emocjonalnej:

  1. Samoświadomość
    Dostrzeganie i rozumienie własnych emocji
  2. Samoregulacja
    Umiejętność zarządzania własnymi emocjami
  3. Kompetencje społeczne
    Umiejętność nawiązywania i utrzymywania pozytywnych relacji z innymi ludźmi
  4. Empatia
    Dostrzeganie, rozumienie i szanowanie cudzych uczuć
  5. Motywacja
    Rozumienie własnej motywacji i umiejętność zarządzania nią

Oto krótkie podsumowanie koncepcji inteligencji emocjonalnej oraz jej typów w ujęciu Golemana:

 

Inteligencja emocjonalna jako predyktor osiągnięć

Zdaniem Daniela Golemana, inteligencja emocjonalna jest znacznie silniejszym predyktorem osiągnięć niż inteligencja. Ma to szczególne znaczenie w miejscu pracy w przypadku wszystkich stanowisk – nie tylko menedżerskich. Wysoka inteligencja emocjonalna wiąże się z:

  • Wyższą satysfakcją z pracy
  • Skutecznym radzeniem sobie ze stresem
  • Rozwiniętymi kompetencjami interpersonalnymi
  • Umiejętnościami przywódczymi
  • W konsekwencji także wyższymi osiągnięciami w miejscu pracy

Poniżej zamieszczamy krótkie wideo, w którym Goleman dokładnie wyjaśnia, dlaczego inteligencja emocjonalna lepiej przewiduje osiągnięcia, niż inteligencja poznawcza:

 

 

Inteligencja emocjonalna w miejscu pracy

Inteligencja emocjonalna odnosi się nie tylko do poszczególnych jednostek, ale także zespołów, a nawet całych organizacji.

W miejscach pracy, w których inteligencja emocjonalna jest na niskim poziomie, brakuje ducha zespołu. Ludzie nie są skorzy do współpracy, częściej wchodzą ze sobą w konflikty lub unikają konfrontacji w trudnych sytuacjach. Może dominować silny krytycyzm, antagonizm oraz niechęć do przyjmowania informacji zwrotnych. Komunikacja ograniczona jest do minimum lub odbywa się na powierzchownym poziomie. Może pojawić się także wrogość lub – w skrajnych przypadkach – agresja słowna. Ludzie unikają odpowiedzialności za popełniane błędy, a kiedy nie mogą się wycofać, przyjmują postawę obronną.

Z kolei w miejscach pracy charakteryzujących się wysoką inteligencją emocjonalną, ludzie chętnie podejmują współpracę i jest ona bardziej efektywna. Skutecznie potrafią zarządzać konfliktami. Oczywiście trudne sytuacje nadal się zdarzają – różnica polega na tym, że zachowują zimną krew i potrafią je rozwiązywać z pozytywnym skutkiem. Wiąże się to z kolejną cechą powiązaną z inteligencją emocjonalną, jaką jest empatia. Są w stanie przyjmować konstruktywną krytykę i korzystać z niej w celu dokonania poprawy, w związku czym chętniej się rozwijają.

 

Inteligencję emocjonalną – podobnie jak growth mindset – z powodzeniem można rozwijać. Bardziej adekwatne jest postrzeganie jej jako kompetencji, a nie wrodzonej dyspozycji. W niedługim czasie opublikujemy artykuł, w którym zawrzemy wskazówki pod kątem samodzielnej pracy nad rozwojem inteligencji emocjonalnej. Bądź na bieżąco! 🙂