Próbowałeś kiedyś policzyć, jakie koszty generuje każdorazowa utrata pracownika? Firmy, w których występuje wysoki poziom fluktuacji kadr, każdego roku tracą wiele zasobów (nie tylko finansowych). W efekcie ich zyski maleją, a rozwój zostaje zahamowany. W tym artykule pokażemy Ci, jak sprawdzić, czy problem nadmiernej fluktuacji kadr dotyczy także Twojej organizacji.

 

Na czym polega fluktuacja kadr?

Fluktuacja kadr to zjawisko, które dotyka wiele przedsiębiorstw. Fluktuacja kadr to innymi słowy wymiana składu zatrudnionych osób: dobrowolna rezygnacja lub zwalnianie pracowników wraz z koniecznością zastąpienia ich nowymi kandydatami.

Pracownicy mogą opuszczać firmę z różnych przyczyn. Z punktu widzenia pracodawcy, fluktuacja kadr jest niekorzystna wtedy, gdy zachodzi na dużą skalę lub wiąże się z utratą wartościowych specjalistów. Wysoki poziom fluktuacji kadr może oznaczać, że w organizacji zachodzą pewne niepożądane zjawiska, które obniżają zaangażowanie, zaufanie, satysfakcję oraz lojalność pracowników. Wówczas warto przyjrzeć się modelowi zarządzania stosowanemu przez kadrę kierowniczą.

Z drugiej strony, wysoka fluktuacja kadr może także świadczyć o tym, że zatrudniane są niewłaściwe osoby. Możliwe, że nie odnajdują się w wewnętrznej kulturze organizacyjnej lub nie posiadają kompetencji potrzebnych na danym stanowisku, które umożliwiłby realizację założonych celów.

Warto zaznaczyć, że fluktuacja kadr może być dobrowolna (wynikająca z decyzji pracownika) jak i niedobrowolna (wynikająca z decyzji pracodawcy). Pracownicy deklarują, że najczęściej zmieniają pracę z powodu niesatysfakcjonującego wynagrodzenia, potrzeby rozwoju, negatywnego stosunku do pracodawcy, otrzymania korzystniejszej oferty od innej organizacji oraz z powodu otrzymania wypowiedzenia z przyczyn od nich niezależnych.

 

Wskaźnik fluktuacji kadr

Wskaźnik rotacji pracowników w swej najprostszej postaci wyrażany jest za pomocą  pomnożonego przez 100% ilorazu sumy osób, które zakończyły współpracę z organizacją na przestrzeni roku oraz sumy osób zatrudnionych w firmie w danym roku:

Liczba osób, które zakończyły współpracę z firmą w danym roku / Liczba osób zatrudnionych w firmie w danym roku * 100% = współczynnik rotacji pracowników %

Przykładowo: w firmie X w roku 2019 pracowało 300 osób. W tym samym roku odeszło 60 osób. Zatem: 60/300*100%=20%. Oznacza to, że współczynnik rotacji w firmie X w 2019 roku wyniósł 20%.

Czy wskaźnik fluktuacji kadr wynoszący 20% świadczy o dużej fluktuacji? To zależy od wielkości firmy, branży, stanowiska oraz ogólnej średniej krajowej. Z 36. edycji „Monitora Rynku Pracy” przygotowanego przez Randstad wynika, że w pierwszej połowie 2019 roku, średni wskaźnik fluktuacji kadr w Polsce wynosił około 19%. Najwyższe wartości odnotowano w przypadku osób rozpoczynających karierę zawodową oraz o niskim wykształceniu i niskich kwalifikacjach zawodowych.

W pozostałych przypadkach, najwyższy wskaźnik fluktuacji kadr dotyczył osób mających codziennie bezpośredni kontakt z klientem. Zdaniem dr hab. Krzysztofa Cybulskiego z Uniwersytetu Warszawskiego, fluktuacja kadr w przypadku sprzedawców w skali roku wynosi od 15% w branży ubezpieczeń, aż do 50% w przypadku telemarketerów. Zjawisko to nasila się w przypadku większych firm. Jednocześnie sprzedawcy zmieniają pracę znacznie częściej niż przedstawiciele innych zawodów.

 

Koszty rotacji pracowników

W rzeczywistości, realne koszty wynikające z wysokiej fluktuacji kadr są trudne do obliczenia. Podjęto się jednak próby oszacowania wysokości ponoszonych strat. Koszty rotacji pracowników generują poniższe elementy:

  • Rekrutacja
  • Onboarding
  • Szkolenia i mentoring
  • Niepełna produktywność na początku pracy nowej osoby
  • Brak zysków z pustego wakatu
  • Negatywny wpływ na morale pracowników, którzy zostają w firmie – ryzyko spirali dobrowolnych odejść oraz spadek produktywności
  • Uszczerbek na reputacji marki pracodawcy

Szacuje się, że całkowity koszt rezygnacji jednego pracownika wynosi – w zależności od stanowiska – od 30% do 200% jego rocznego wynagrodzenia.

Przykładowo: jeżeli roczne wynagrodzenie specjalisty wynosi 60 000 PLN, to Twoja firma straci od 18 000 PLN do 120 000 PLN. Jeśli wskaźnik fluktuacji kadr w Twojej organizacji jest wysoki, to koszty te rosną do znacznych rozmiarów.

 

Podsumowując: wysoka fluktuacja kadr to zjawisko, które niekorzystnie odbija się na budżecie. Niebawem na łamach naszego bloga opublikujemy artykuł ze wskazówkami, które pomogą Ci obniżyć wskaźnik fluktuacji kadr.